ඉඳුනිල් කහටපිටිය –
දයා ගෲප් ලිමිටඩ් සහ දයා ඇපරල් එක්ස්පෝර්ට් (පුද්ගලික) සමාගම් විසින් ගොනු කර තිබූ රිට් පෙත්සමක් අභියාචනාධිකරණය විසින් ඊයේ (19) ප්රතික්ෂේප කළේය. මහජන බැංකුව (People’s Bank) විසින් තමන් උකස් තබා ඇති දේපළ ප්රසිද්ධ වෙන්දේසිය හරහා විකිණීමට ගත් තීරණය අභියෝගයට ලක් කරමින් මෙම සමාගම් විසින් අදාළ පෙත්සම ගොනු කර තිබිණි.
අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු රත්නප්රිය ගුරුසිංහ සහ ආචාර්ය සුමුදු ප්රේමචන්ද්ර යන විනිසුරු මඩුල්ල හමුවේ මෙම පෙත්සම විභාගයට ගත් අතර, මහජන බැංකුව වෙත ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 1.42කට අධික හිඟ ණය මුදල අය කර ගැනීම සඳහා අදාළ උකස් දේපළ වෙන්දේසි කිරීමට නීත්යානුකූල අයිතියක් ඇති බව අධිකරණය තීන්දු කළේය. පෙත්සම්කාර සමාගමට ඊට අමතරව, රුපියල් මිලියනයක (ලක්ෂ 10ක) නඩු ගාස්තුවක් ගෙවීමට ද අධිකරණය නියෝග කර ඇත.
නඩුවේ පසුබිම සහ පරාටේ නීතිය ක්රියාත්මක වීම
අදාළ සමාගම් විසින් මහජන බැංකුවෙන් ලබාගත් ණය මුදල් ආපසු ගෙවීමට අපොහොසත් වීම හේතුවෙන් බැංකුවේ අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය විසින් පරාටේ බලතල යටතේ මෙම දේපළ ප්රසිද්ධ වෙන්දේසියට යොමු කිරීමට තීරණය කර තිබිණි.
පරාටේ නීතිය යනු බැංකුවලට උකස් කළ දේපළ අධිකරණයේ දීර්ඝ ක්රියාවලියකින් තොරව විකිණීමෙන් ණය අය කර ගැනීමට ඇති නීතිමය බලය වන අතර, එය රාජ්ය බැංකු පනතේ වගන්ති යටතේ රාජ්ය බැංකුවල තැන්පත්කරුවන්ගේ මුදල් ආරක්ෂා කිරීමේ අරමුණින් ස්ථාපිත කර ඇත.
බැංකුව විසින් 2021 මාර්තු 26 වැනිදා නිල වශයෙන් පරාටේ නිවේදනය නිකුත් කර තිබූ අතර, ඉන් පසුව ද සමාගම් වෙත ණය පියවීමට හෝ ප්රතිව්යුහගත කිරීමට අවස්ථා කිහිපයක් ලබා දී තිබිණි. එමෙන්ම හිඟ මුදල් අය කර ගැනීම සඳහා සැලසුම් කර තිබූ වෙන්දේසි කිහිපයක්ම බැංකුව විසින් අවස්ථා කිහිපයකදීම කල් දමා තිබුණ ද, හිඟ මුදල් පියවීමට සමාගම් අපොහොසත් වූයේය.
සමාගම් පාර්ශවයේ තර්ක අධිකරණය ප්රතික්ෂේප කරයි
පෙත්සම මඟින් සමාගම පවසා තිබුණේ 2019 පාස්කු ඉරිදා ප්රහාරය සහ කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් තම ව්යාපාර දැඩි මූල්ය අලාභයන්ට ලක්ව ඇති බවත්, එම හේතූන් මත ණය පියවීමට නොහැකි වූ බවත්ය. තවද බැංකුව විසින් පරාටේ බලතල නීතිවිරෝධී ලෙස භාවිතා කළ බවට සහ ණය මුදල විනිමය අනුපාතික යොදා අධික ලෙස ඉහළ දැමූ බවට ද ඔවුහු තර්ක කළහ.
කෙසේ වෙතත්, අභියාචනාධිකරණය මෙම සියලු තර්ක ප්රතික්ෂේප කළේය. එහිදී විනිසුරු මඩුල්ල අවධාරණය කළේ:
- බැංකුව විසින් සමාගම් වෙත ණය පියවීමට අවස්ථා කිහිපයක්ම ලබා දී ඇති බව,
- බැංකුව පාර්ශවයෙන් වෙන්දේසි කිහිපයක්ම කල් දමා ඇති බව,
- 2021 මාර්තු නිවේදනයෙන් පසු වසරකට වැඩි කාලයක් ගතවන තුරු පෙත්සම ගොනු කිරීමේදී දීර්ඝ ප්රමාදයක් පවත්වා ගෙන ගොස් ඇති බව සහ එය සාධාරණ හේතුවකින් තොර බව ය.
ඒ අනුව, බැංකුවට ණය අය කර ගැනීමට සම්පූර්ණ නීත්යානුකූල අයිතියක් ඇති බවත්, පරාටේ ක්රියාවලිය ක්රියාත්මක කිරීමට කිසිදු බාධාවක් නොමැති බවත් අධිකරණය තීන්දු කළේය.
මෙහිදී සමාගම් වෙනුවෙන් නීතිඥ ප්රියන්ත අලගියවත්ත පෙනී සිටි අතර, මහජන බැංකුව වෙනුවෙන් නීතිඥ ජාලිය බෝධිනාගොඩ පෙනී සිටියේය.
ලැබුණු වැදගත් නීතිමය පූර්වාදර්ශය
මෙම තීන්දුව මගින් ශ්රී ලංකාවේ බැංකු ක්ෂේත්රයේ පරාටේ බලතල තවදුරටත් ශක්තිමත් වන බව නීති ක්ෂේත්රයේ පෙන්වා දී ඇත.
පාස්කු ප්රහාරය හෝ කොවිඩ් වසංගතය වැනි ආර්ථික අභියෝග පෙන්වමින් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ ණය නොගෙවා සිටීමට එරෙහිව බැංකුවලට ඉක්මන් පියවර ගැනීමට හැකි වන බව මෙම නඩු තීන්දුවෙන් පැහැදිලි වේ.
ඒ අතරම, ණය ගැතියන් නීතිමය අභියෝග ඉදිරිපත් කිරීමේදී කාලෝචිතව කටයුතු කිරීමේ වගකීම ද මෙහිදී අවධාරණය කෙරෙන අතර, මෙය ශ්රී ලංකාවේ මූල්ය ක්ෂේත්රයේ ස්ථාවරත්වය සහ බැංකු ණය අය කර ගැනීමේ ක්රියාවලිය පිළිබඳ වැදගත් නීතිමය පූර්වාදර්ශයකි.
