උපේක්ෂා උඩුවැරැල්ල –
ට්රම්ප්ටත් යළිත් මරණ බිය දැනුණ අවස්ථාවක් ගැන තබන සටහනකි. ජනාධිපතිවරණයට පෙර ප්රචාරක රැළියක දී ට්රම්ප් අනු නවයෙන් මරණයෙන් බේරුණේය. එදා ඔහුට මරණය සම්බන්ධ තිගැස්මක් ඇතිවන්නට ඇතැයි සිතමු.
පසුගිය අප්රේල් 07 වැනිදා ට්රම්ප් සිය Truth Social ගිනුමේ මෙසේ ලීවේය.
“A whole civilisation will die tonight, never to be brought back again. I don’t want that to happen, but it probably will.” (මුළු මහත් ශිෂ්ටාචාරයක් අද රාත්රියේ විනාශ වී යනු ඇත; එය යළි කිසි දිනෙක පණ ගැන්විය නොහැකි වනු ඇත. එවන් විනාශයක් සිදුවනු දැකීමට මම රිසි නොවෙමි; එහෙත් බොහෝ විට එය එසේම සිදුවනු ඇත.) මේ වනවිට දරුවන්, කාන්තාවන් ඇතුළු යුද්ධයකට කිසිම වගකීමක් නැති සිවිල් වැසියන් දහස් ගණනක් ඝාතනය කරවූ පුද්ගලයෙකුට මරණ බියක් දැනීම එක් අතකට දෛවෝපගතය. දිට්ඨධම්මවේද කර්ම පළදීම ඕනෑම මොහොතක සිදුවිය හැකි බවට ඉඟියක් ලැබීම බෞද්ධ ධර්මයට අනුව නම් ගැඹුරු දහමක ස්වරූපය හෙළි කරන විරල අවස්ථාවක් ප්රකාශ වී ඇත්තේය.
සිද්ධියේ මුල
ඊයේ 925) රාත්රියේ වොෂින්ටන් ඩී.සී. හි වොෂින්ටන් හිල්ටන් හෝටලයේ වයිට් හවුස් වාර්තාකරුවන්ගේ සංගමයේ (WHCA) වාර්ෂික රාත්රී භෝජන සංග්රහය පැවැත්වෙමින් තිබිණි. උත්සව ශාලාව තුළ විශාල ශබ්ද කිහිපයක් එක්වරම දෝංකාර විය. නැගී තිබුණේ වෙඩි හඬවල් ය. මේ සමඟ උත්සවයට පැමිණ සිටි අමුත්තන් අතර දැඩි කලබලයක් හටගත් අතර, සිය ගණනක් අමුත්තෝ මේස යට සැඟවී ආරක්ෂාව සෙවීමට උත්සාහ කළහ. උත්සවයට එක් වී සිටි ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ මෙලනියා ට්රම්ප් වහාම එම ස්ථානයෙන් ඉවත් කිරීමට පියවර ගැනුනි.
රහස් ඔත්තු සේවා ඒජන්තවරුන් (Secret Service) වහාම අවි ආයුධ සහිතව ශාලාවට ඇතුළු වූහ. කිසිවෙකුටත් බරපතල තුවාල සිදු නොවීය. සැකකරු ජීවග්රහයෙන් ගනු ලැබුවේය.
වයිට් හවුස් වාර්තාකරුවන්ගේ සංගමයේ රාත්රී භෝජන සංග්රහය යනු කුමක්ද?
වයිට් හවුස් වාර්තාකරුවන්ගේ සංගමයේ රාත්රී භෝජන සංග්රහය යනු මාධ්ය නිදහස සහ ඇමරිකානු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ පළමු සංශෝධනය සැමරීම වෙනුවෙන් වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන ප්රමුඛ පෙළේ උත්සවයකි. ජනාධිපතිවරයා පිළිබඳ පුවත් වාර්තා කරන මාධ්යවේදීන්ට සහය දැක්වීම මෙම සංගමයේ ප්රධාන අරමුණ වන අතර, නිදහස් මාධ්ය කලාවක් පිළිබඳව මහජනයා දැනුවත් කිරීම සහ ශිෂ්යත්ව ලබා දීම සඳහා අරමුදල් රැස් කිරීමට මෙම රාත්රී භෝජන සංග්රහය ප්රධාන වශයෙන් යොදා ගැනේ.
සාමාන්යයෙන් අප්රේල් මස අවසන් සෙනසුරාදා දින වොෂින්ටන් හිල්ටන් හෝටලයේදී මෙය පැවැත්වේ. ප්රමුඛ පෙළේ මාධ්යවේදීන්, දේශපාලනඥයන් සහ හොලිවුඩ් තරු එකම ස්ථානයකට එක්වන බැවින් මෙය බොහෝ විට “Nerd Prom” ලෙසද හඳුන්වනු ලැබේ.
මෙහි ප්රවේශ පත්ර අලෙවි කරනු ලබන්නේ WHCA සාමාජිකත්වය සහිත පුවත්පත් ආයතනවලට පමණකි. සාමාන්යයෙන් පුද්ගලයන් 2,600ක් පමණ මෙයට සහභාගී වෙති. ජනාධිපතිවරයා ද මෙහිදී දේශනයක් පවත්වන අතර හාස්යජනක විවේචන ද මෙහිදී සිදු කෙරේ. කෙසේ වෙතත්, රාත්රියේ ප්රධාන අරමුණ වන්නේ මාධ්යයේ භූමිකාව ඇගයීමට ලක් කිරීමය.
ඊයේ මෙම අවස්ථාවට ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ මෙලනියා ට්රම්ප් , උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් ඇතුළු ඉහළ පෙළේ රජයේ නිලධාරීන්, ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් සහ රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ, ප්රධාන පෙළේ දේශීය හා ජාත්යන්තර මාධ්ය ආයතන නියෝජනය කරන සිය ගණනක් මාධ්යවේදීන් ප්රධාන පක්ෂ දෙකෙහිම දේශපාලනඥයන් හොලිවුඩ් තරු සහ අනෙකුත් ප්රසිද්ධ පුද්ගලයින් එක් වී සිටියහ. එය මාධ්ය, රජයේ නායකයින් සහ තරු එකම ශාලාවක මුණගැසුණු ඉහළ මට්ටමේ උත්සවයක් විය.
සත්ය වශයෙන්ම සිදු වූයේ කුමක්ද?
රාත්රී 8:30 ත් 8:36 ත් අතර කාලයේදී ෂොට්ගන් වර්ගයේ තුවක්කුවක්, අත් තුවක්කුවක් සහ පිහි කිහිපයක් සන්තකයේ තබාගත් පුද්ගලයෙකු ප්රධාන උත්සව ශාලාවෙන් පිටත හෝටල් ආලින්දයේ (Lobby) පිහිටි ආරක්ෂක නිලධාරීන් කේන්ද්රගතව සිටි මධ්යස්ථානයකට කඩා වැදුණි. කඩා වැදී ඔහු වෙඩි ප්රහාර එල්ල කරන්නට විය. සාක්ෂිකරුවන් පවසන පරිදි වෙඩි හඬවල් 4ත් 8ත් අතර ප්රමාණයක් ඇසී ඇත. වෙඩි නොවදින ඇඳුමක් හැඳ සිටි එක් නීතිය බලාත්මක කරන නිලධාරියෙකුට වෙඩි වැදී ඇති නමුත් ඔහු ඉක්මනින් සුවය ලබනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ඉලක්ක කළ රහස් ඔත්තු සේවා ඒජන්තවරයාට තුවාල සිදු වී නොමැත.
උත්සව ශාලාව ඇතුළත සිටි අමුත්තන් “බිම වැතිරෙන්න!” යැයි කෑගසමින් මේස යට සැඟවුණහ. හෝටල් සේවකයින් ආරක්ෂිත ස්ථාන කරා දිව යන අතරතුර කැඩුණු පිඟන් සහ වීදුරු කැබලි බිම පුරා විසිරී තිබුණි. ආරක්ෂක ඒජන්තවරුන් විසින් ජනාධිපති ට්රම්ප් වේදිකාවෙන් ඉවතට රැගෙන යන අතරතුර ඔහු ගේ පය පැකිලී බිම ඇද වැටීමට ගියද, වහාම ඒජන්තවරුන්ගේ සහාය ඔහුට ලැබුණි. ඔහු සහ මෙලනියා ආරක්ෂිතව ඉවත් කරන ලදී. පූර්ව ආරක්ෂක පියවරක් ලෙස උප ජනාධිපති වෑන්ස් සහ අනෙකුත් කැබිනට් මණ්ඩල සාමාජිකයින් ඇතුළු ආරක්ෂාව සැපයිය යුතු සියලු දෙනා ඉවත් කෙරිණි.
රහස් ඔත්තු සේවා නිලධාරීන් වහාම සැකකරු මෙල්ල කරගත් අතර ජාතික ආරක්ෂක බලකායේ සාමාජිකයින් සහ අමතර ආරක්ෂක භටයින් හෝටලයට කැඳවන ලදී. හෙලිකොප්ටර් යානා ඉහළින් පියාසර කළ අතර මුළු ප්රදේශයම වසා දමා දැඩි ආරක්ෂාවක් යොදවනු ලැබිනි. මුළු සිද්ධියම සිදුව ඇත්තේ දැඩි ආරක්ෂාවක් සහිත උත්සව ශාලාවෙන් පිටත පිහිටි ආලින්දයේ (Lobby) ය. සැකකරු අත් අඩංගුවට ගැනිමේ දර්ශනය ට්රම්ප් සිය සමාජ මාධ්ය ගිනුමේ පළ කළේය. මේ ඒ දර්ශනයන්ය.
සන්නද්ධ පුද්ගලයෙකු මෙතරම් ආරක්ෂිත ස්ථානයකට පැමිණියේ කෙසේද?
වොෂින්ටන් හිල්ටන් යනු රාත්රී භෝජන සංග්රහය පැවැත්වෙන අවස්ථාවලදී පවා උත්සව ශාලාවෙන් පිටත ප්රදේශ මහජනයා සඳහා විවෘතව පවතින විශාල හෝටලයකි. උත්සව ශාලාව වටා ආරක්ෂාව ඉතා දැඩි වුවද, හෝටල් ආලින්දය සහ අනෙකුත් කොටස් සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමනු නොලැබේ. නිලධාරීන් පවසන්නේ සැකකරු හෝටලයේ රැඳී සිටි අමුත්තෙකු බවත්, එමගින් ඔහුට ආරක්ෂක පරීක්ෂණ මධ්යස්ථානය අසලට පැමිණීමට පහසු වන්නට ඇති බවත්ය.
ඔහු ලෝහ අනාවරක (Metal detectors) දෙසට කඩා වැදී වෙඩි තැබීමට පටන් ගත් අතර, ඒජන්තවරු ඔහුව වහාම නතර කිරීමට පියවර ගත්හ. හෝටලයේ මෙම ආරක්ෂක සැකසුම මීට පෙරද විවේචනයට ලක්ව ඇත්තේ, අතීතයේදී ද විරෝධතා සහ බාධා කිරීම්වලට එමගින් ඉඩ සැලසුණු බැවිනි. නීතිය බලාත්මක කරන නිලධාරීන් පවසන්නේ සැකකරු වෙනත් කිසිවෙකුගේ සහාය නොමැතිව තනිවම මෙම ප්රහාරය සැලසුම් කළ අයෙකු (Lone actor) බවයි.
ට්රම්ප් ඝාතන තැතක්ද? සැකකරු ගැන තොරතුරු හෙළිවේ
මේ වනවිට අත්අඩංගුවට ගත් සැකකරු හඳුනාගෙන තිබේ. ඔහු කැලිෆෝනියාවේ ටොරන්ස් ප්රදේශයේ පදිංචි 31 හැවිරිදි කෝල් තෝමස් ඇලන් (Cole Tomas Allen) නැමැත්තෙකි. ඔහු වෘත්තියෙන් ඉංජිනේරුවෙකු සහ පරිගණක විද්යාඥයෙකු වන අතර ස්වාධීන වීඩියෝ ක්රීඩා නිර්මාණකරුවෙකු (Indie game developer) ලෙසද කටයුතු කරන අයෙකි. ඔහුට එරෙහිව මීට පෙර කිසිදු අපරාධ වාර්තාවක් නොමැති අතර, වොෂින්ටන් ඩී.සී. හි නීතිය බලාත්මක කරන ආයතනවල කිසිදු නිරීක්ෂණ ලැයිස්තුවකට ඇතුළත්ව නොසිටි අයෙකු බව ද තහවුරු වී ඇත.
සැකකාර ඇලන් වොෂින්ටන් හිල්ටන් හෝටලයේ අමුත්තෙකු ලෙස රැඳී සිට ඇත. ඔහු සන්තකයේ ෂොට්ගන් වර්ගයේ තුවක්කුවක්, අත් තුවක්කුවක් සහ පිහි කිහිපයක් තිබී සොයාගෙන තිබේ. ඔහු පොලිස් වෙඩි පහරට ලක් නොවූ නමුත්, අත්අඩංගුවට පත්වන අවස්ථාවේදී සිදු වූ තුවාල සඳහා රෝහල්ගත කර ප්රතිකාර කිරීමෙන් අනතුරුව රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර තිබේ. ජනාධිපති ට්රම්ප් ඔහුව හඳුන්වා දුන්නේ “විකෘති මානසිකත්වයක් සහිත පුද්ගලයෙකු” (Sick person) ලෙසයි.
එක්සත් ජනපද නීතිඥ ජෙනින් පයිරෝ පවසන පරිදි, ඇලන්ට එරෙහිව ප්රචණ්ඩකාරී අපරාධයක් සඳහා ගිනි අවියක් භාවිතා කිරීම සහ අනතුරුදායක ආයුධයකින් ෆෙඩරල් නිලධාරියෙකුට පහර දීම ඇතුළු ෆෙඩරල් චෝදනා රැසක් එල්ල වනු ඇත. ඔහු ලබන සඳුදා අධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටීමට නියමිතය.
මෙම ප්රහාරය පිටුපස ඇති සැබෑ චේතනාව මෙතෙක් අනාවරණය වී නොමැති අතර ඒ පිළිබඳ පරීක්ෂණ ක්රියාත්මකය. ජනාධිපති ට්රම්ප් විසින් සැකකරු අත්අඩංගුවට ගන්නා ආකාරය දැක්වෙන CCTV වීඩියෝ සහ ඡායාරූප සිය Truth Social ගිණුමෙහි ප්රසිද්ධ කර ඇත.
ජනාධිපති ට්රම්ප්ගේ ප්රතිචාරය
සිද්ධියෙන් පැයකට පමණ පසු ජනාධිපති ට්රම්ප් සිය Truth Social ගිණුමෙහි සටහනක් තබමින් ප්රකාශ කළේ, “වොෂින්ටන් ඩී.සී. හි අද අමුතුම සන්ධ්යාවක්. රහස් ඔත්තු සේවය සහ නීතිය බලාත්මක කරන ආයතන විශිෂ්ට කාර්යයක් ඉටු කළා” යනුවෙනි. වෙඩික්කරු අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති බවත්, මඟ හැරුණු රාත්රී භෝජන සංග්රහය නුදුරු දිනකදීම නැවත පැවැත්වීම පිළිබඳව සංවිධායකයින් සමඟ සාකච්ඡා කළ බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
එදිනම රාත්රියේ ධවල මන්දිරයේ පැවති ප්රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී ජනාධිපතිවරයා රහස් ඔත්තු සේවා ඒජන්තවරුන්ගේ කඩිනම් ක්රියාමාර්ගය අගය කළේය. සැකකරු ආයුධ රැසක් සහිතව ආරක්ෂක මුරපොළ දෙසට කඩා වැදුණු බව ඔහු එහිදී සඳහන් කළේය. සැලසුම් කළ පරිදි සන්ධ්යාව නිම කිරීමට නොහැකි වුවද ආරක්ෂක විධිවිධාන සාර්ථකව ක්රියාත්මක වූ බව ජනාධිපතිවරයා අවධාරණය කළේය.
මෙය ජනාධිපති ට්රම්ප් ඉලක්ක කර ගනිමින් මෑතකදී සිදු වූ තවත් එක් බරපතල ආරක්ෂක උල්ලංඝනය කිරීමකි. ඔහුගේ 2024 ජනාධිපතිවරණ ප්රචාරක ව්යාපාරය අතරතුර ද මෙවැනි ප්රයත්න දෙකක් වාර්තා විය:
2024 ජූලි 13 දින පෙන්සිල්වේනියාවේ බට්ලර් හි පැවති රැළියකදී තෝමස් මැතිව් කෲක්ස් වහලයක සිට වෙඩි තැබීය. එක් වෙඩි උණ්ඩයක් ට්රම්ප්ගේ දකුණු කන ස්පර්ශ කරමින් ගිය අතර, එහිදී එක් නරඹන්නෙකු මිය ගොස් තවත් දෙදෙනෙකු තුවාල ලැබූහ. රහස් ඔත්තු සේවය විසින් වෙඩික්කරු ඝාතනය කරන ලදී.
2024 සැප්තැම්බර් 15 දින ෆ්ලොරිඩාවේ වෙස්ට් පාම් බීච් හි ට්රම්ප් ජාත්යන්තර ගොල්ෆ් පිටියේදී රයිෆලයක් සමඟ සැරිසැරූ රයන් වෙස්ලි රවුත් අත්අඩංගුවට ගැනුණි. එහිදී ට්රම්ප් දෙසට වෙඩි තැබීමක් සිදු නොවීය.
බොහෝ වාර්තාකරුවන් සහ නිලධාරීන් පෙන්වා දෙන්නේ බට්ලර් සිද්ධියේදී මෙන්ම මෙවර ද ආරක්ෂක අංශවල ප්රතිචාරය ඉතා වේගවත් වූ බවය. මෙම නවතම සිද්ධිය ජනාධිපතිවරයා වේදිකාවේ සිටියදී එල්ල වූ සෘජු ප්රහාරයක් නොවුණද, ජනාධිපතිවරයා සහ අනෙකුත් නායකයින් සිටි ස්ථානය ආසන්නයටම පැමිණ ආරක්ෂාව බිඳ දැමීමට ගත් පැහැදිලි උත්සාහයකි.
වත්මන් තත්ත්වය
සියලු දෙනා ආරක්ෂිතය. සැකකරු රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර ඇත. වයිට් හවුස් වාර්තාකරුවන්ගේ සංගමයේ රාත්රී භෝජන සංග්රහය අතරමග නතර කෙරුණු අතර ඉදිරි දින 30 ඇතුළත නව දිනයක් ලබා දෙන බව සංවිධායකවරු පවසති. මෙම ආරක්ෂක බිඳවැටීම සිදු වූයේ කෙසේද සහ සැකකරුගේ සම්පූර්ණ අරමුණ කුමක්ද යන්න පිළිබඳ පරීක්ෂණ තවදුරටත් ක්රියාත්මක වේ.
මෙම සිද්ධියත් සමඟ දැඩි ආරක්ෂාවක් සහිත ස්ථානවල පවා ට්රම්ප් සහභාගී වන පොදු උත්සවවල ආරක්ෂාව පිළිබඳව ලෝක අවධානය යොමු වී ඇත. අනපේක්ෂිත දේ සිදුවිය හැකි බවට යලිත් වරක් ලෝකය ඉදිරියේ පෙනී ගොස් තිබේ. එම අවබෝධය බලවත් පුද්ගලයින් කෙරෙහි ස්වයං පාලනයක් ඇති කරන්නේ නම් ලෝකය මේ තරම් නරාවලක් නොවනු ඇති බව කිව යුතුය.
