ගම්මන්පිල සමාජගත කළ, අජිත් පෙරේරා පාර්ලිමේන්තුවේ සභාගත කළ නිල ලේඛන දෙක රංග රාජපක්ෂගේ මරණය ගැන තහවුරු කර ඇති කතාව….

ජාලිය වීරක්කොඩි –

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අතිරේක  අබේසිංහ මුදියන්සේලාගේ රංග නිශ්ශංක රාජපක්ෂගේ හදිසි මරණය මේ වනවිට දේශපාලන වේදිකාවේ  විශාල සංවාදයක් උපදවා තිබේ.  බෙහෙවින්ම සංවේදී වූ මෙවැනි සිදුවීම්  හැකි උපරිම ආකාරයෙන් දේශපාලනය සඳහා භාවිතා කිරීම පොදුවේ දකුණු ආසියාතික දේශපාලනයේ ලක්ෂණයකි. එය විශේෂ තත්ත්වයක් ලෙස අප දකින්නේ නැත.

රංග රාජපක්ෂගේ මරණය සැක සහිත බව උදය ගම්මන්පිල කීවේ රංග ගේ බිරිය මරණය සැක සහිත බවට පැමිණිල්ලක් ගොනු කර ඇති බව කියමිනි.  ඔහු මේ මරණය සම්බන්ධව දැඩි භීතියක් ඇති කළේය. හෙතෙම නොකියා කියන්නේ මේ මරණය සිය දිවි නසා ගැනීමක් නොව, ඝාතනයක් බවය. එය වසන් කිරීමට ජේ.වී.පී අධිකරණ වෛද්‍යවරුන් කණ්ඩායමක් යොදවා එහි සාධනීය කරුණු වසන් කළ බවට වූ  තිගස්වන සුළු මතයක් ඔහු සමාජගත කළේය.

පොලිසිය මෙවැනි පැමිණිල්ලක්  තමන්ට ලැබී නැති බවත්, නීතිඥයෙක් ලෙස අසත්‍ය කරුණු දැන දැනම සමාජගත කර කැළඹීමක් ඇති කිරීමේ දැනුම්වත් උත්සාහය සම්බන්ධයෙන් ඔහුට එරෙහිව නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන බවත් මේ වනවිට ප්‍රකාශ කර ඇත.  ඒ අතර උදය ගම්මන්පිල මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින් සහ අධිකරණ වෛද්‍ය මණ්ඩලය පත් කිරීම සඳහා සෞඛ්‍ය ලේකම්වරයා විසින් යැවූ ලේඛන දෙක සමාජගත කරමින්  කීවේ රංග රාජපක්ෂගේ බිරිය සැමියාගේ මරණය සැක සහිත බවට පැමිණිලි කර ඒ වෙනුවෙන් නඩුකරයක් ද ගොනු කර ඇති බවය.

මේ ලේඛන පාර්ලිමේන්තුව තුළ සභාගත කරමින් සමගි ජන බලවේගයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී නීතිඥ අජිත් පෙරේරා සලකුණු කළේ රංගගේ බිරිය මරණය සැක බව දන්වා ඇති බවත්, රජය බොරු කියන බවත්ය.

තීරණාත්මක ලේඛන ද්විත්වය: එමගින් සැබවින්ම හෙළිදරව් වන්නේ කුමක්ද?

ඊයේ දිනයේදී අජිත් පෙරේරා විසින්  සභාගත කරන ලද නිල  ලේඛන මගින් මහ බැංකු නිලධාරියෙකු වූ අබේසිංහ මුදියන්සේලාගේ රංග නිශ්ශංක රාජපක්ෂගේ මරණය සම්බන්ධයෙන් මතුවන්නේ සැකයක් නොවේ. එය  ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ සහ සෞඛ්‍ය පද්ධතීන් ප්‍රතිචාර දැක්වූ ආකාරය පිළිබඳ වඩාත් පැහැදිලි සහ නිල පින්තූරයක් මවා පෙන්වයි.  මෙම නිල  ලිපි ලේඛනවලින් පෙනී යන්නේ, නීතිමය ක්‍රියාවලිය ඉතා කඩිනමින් සහ ප්‍රශස්ථ වේගයකින් ආරම්භ වී ඇති බවය. එහි කිසිදු ප්‍රමාදයක් හෝ වසන් කිරීමක් පිළිබඳ ඉඟියක් හෝ නොමැත. මෙම නිල ලේඛන මගින් අවසානයේ දී සනාථ වන්නේ  මරණය සිදු වූ දිනම පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ සැකය සම්බන්ධයෙන් බලධාරීන් ක්‍රියා කර ඇති ආකාරය විධිමත් ආකාරය ය.

• පළමු ලේඛනය – මහේස්ත්‍රාත්වරයාගේ ලිපිය (2026 අප්‍රේල් 30 දිනැති)

රංග නිශ්ශංක රාජපක්ෂ මියගිය දිනය වූ 2026 අප්‍රේල් 30 වන දින පස්වරුවේදීම, කුලියාපිටිය අතිරේක මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින් සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා වෙත විධිමත් ලිපියක් යොමු කර තිබේ. එහිදී මහේස්ත්‍රාත්වරයා සිය අධිකරණයේ පවතින බී 88575/2026 දරන නඩු අංකය උපුටා දක්වයි. කුලියාපිටිය පහළ වීරඹුව පදිංචි මියගිය අයගේ බිරිඳ වන නිශ්ශංක ආරච්චිලාගේ සීලවතී, සිය ස්වාමිපුරුෂයා “සැක සහිත තත්ත්වයක්” යටතේ මියගිය බවට අධිකරණයට දන්වා ඇති බව එහි සඳහන් වේ.

අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය යටතේ තමන්ට පැවරී ඇති නීතිමය බලතල ප්‍රකාරව ක්‍රියා කරමින්, විධිමත් පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීම සඳහා පූර්ණ අධිකරණ වෛද්‍ය මණ්ඩලයක් පත් කරන ලෙස මහේස්ත්‍රාත්වරයා නිල වශයෙන් ඉල්ලා ඇත. මෙය සාමාන්‍ය ඉල්ලීමක් නොවේ. මරණය සිදු වූ දිනම සෘජුවම මෙවැනි ලිපියක් යොමු කිරීමෙන්, මෘත දේහය කඩිනමින් පරීක්ෂා කිරීමටත්, සාක්ෂි නිසි ලෙස ආරක්ෂා කිරීමටත්, පවුලේ බැරෑරුම් කනස්සල්ල නිල වාර්තාවලට ඇතුළත් කිරීමටත් මහේස්ත්‍රාත්වරයා වගබලා ගෙන ඇත.

මෙම ලිපිය කෙටි මෙන්ම ඉතා නිරවද්‍ය වන අතර එහි කිසිදු අපැහැදිලි බවක් ඉතිරි කර නැත. ඒ අනුව, මෙම මරණය සම්බන්ධයෙන් විශේෂඥ වෛද්‍ය පරීක්ෂණයක් අවශ්‍ය බව ප්‍රාදේශීය උසස්ම අධිකරණ බලධාරියා ඒ වන විටත් තීරණය කර තිබුණි.

• දෙවන ලේඛනය – සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ කඩිනම් ප්‍රතිචාරය (2026 මැයි 01 දිනැති)

පැය 24ක් ගත වීමටත් පෙර සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යාංශය මේ සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාත්මක විය. 2026 මැයි 01 වන දින සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් වෛද්‍ය අසේල ගුණවර්ධන විසින් පැහැදිලි සහ සවිස්තරාත්මක උපදෙස් මාලාවක් නිකුත් කරන ලදී. ඒ අනුව ජ්‍යෙෂ්ඨ විශේෂඥ අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගෙන් (JMO) සමන්විත ඉහළ මට්ටමේ සිව් පුද්ගල අධිකරණ වෛද්‍ය මණ්ඩලයක් ඔහු විසින් නම් කරන ලදී. එම විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් කණ්ඩායමට මරණය සිදුවුන කුලියාපිටිය වීරඹුව ප්‍රදේශය ආවරණය කරන රෝහල්වල විද්වත් වෘත්තිකයන් ඇතුළත්ය.

එම මණ්ඩලයේ සභාපතිත්වය දරන්නේ කුරුණෑගල ශික්ෂණ රෝහලේ විශේෂඥ අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරී වෛද්‍ය ඉලංගරත්න බණ්ඩාය. අනෙක් සාමාජිකයන් වන්නේ:

• වෛද්‍ය අජිත් ජයසේන – විශේෂඥ අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරී (කුලියාපිටිය ශික්ෂණ රෝහල)
• වෛද්‍ය සම්පත් සේනානායක – විශේෂඥ අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරී (අනුරාධපුර ශික්ෂණ රෝහල)
• වෛද්‍ය යූ.ඩී.ජී. දිසානායක – සහකාර විශේෂඥ අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරී (නිකවැරටිය මූලික රෝහල)

අසේල ගුණවර්ධනගේ ලිපිය මගින් උපදෙස් දී ඇත්තේ 2026 මැයි 01 වන දින පෙරවරුවේ කුරුණෑගල ශික්ෂණ රෝහලේ මෘත ශරීරාගාරයේදී මෙම පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණය පවත්වන ලෙසය. ශරීර කොටස් එකතු කර ආරක්ෂා කර ගන්නා ලෙසත්, රජයේ රස පරීක්ෂකවරයාගේ විශ්ලේෂණය සඳහා රුධිර සාම්පල ලබා ගන්නා ලෙසත්, පූර්ණ වාර්තාවක් සෘජුවම කුලියාපිටිය මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලෙසත් වෛද්‍යවරුන්ට එහිදී විශේෂයෙන් නියෝග කර ඇත. ලිපියේ ස්වරය වෘත්තීය මට්ටමේ මෙන්ම හදිසි අවශ්‍යතාවයක් පෙන්නුම් කරන ස්වභාවයකින් යුක්ත වූ අතර, මහේස්ත්‍රාත්වරයාගේ ඉල්ලීම කෙරෙහි රජය දැක්වූ බරපතළ අවධානය එමගින් පිළිබිඹු විය.

මෙම ලේඛන මගින් සනාථ වන කරුණු

මෙම ලිපි දෙකම එක්ව ගත් කල පැහැදිලි වන්නේ එක් සරල කතාවකි; එනම් නීතිමය ක්‍රියාවලිය කිසිදු ප්‍රමාදයකින් තොරව    සැකකටයුතු මරණ සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ යුක්ති ධර්ම පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරයට ඒ අයුරින්ම ක්‍රියාත්මකව ඇති බවය.

ශ්‍රී ලංකාවේ අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය යටතේ, මරණයක් සැකකටයුතු හෝ අස්වාභාවික ලෙස වාර්තා වූ විට මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකුට ඉතා පැහැදිලි සහ ප්‍රබල නීතිමය බලතල හිමි වේ. පවුලේ සාමාජිකයෙකු, පොලීසිය හෝ මහජනතාවගෙන් ඕනෑම අයෙකු හරහා මෙවැනි සිදුවීමක් මහේස්ත්‍රාත්වරයාගේ අවධානයට යොමු වූ වහාම, “මරණ පරීක්ෂණයක්” (inquest) ලෙස හැඳින්වෙන විධිමත් අධිකරණ විමර්ශනයක් ආරම්භ කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට බලය ඇත. මෙය හුදු විකල්පයක් නොවේ; එය සාක්ෂි ආරක්ෂා කිරීමටත්, සත්‍ය කරුණු තහවුරු කිරීමටත්, කිසිදු මරණයක් කිසිසේත් නොසලකා හැරීමට ඉඩ නොතැබීම සඳහාත් යුක්ති පසිඳලීමේ පද්ධතිය තුළ නිර්මාණය කර ඇති අනිවාර්ය ක්‍රියාවලියකි.

මෙම සුවිශේෂී සිද්ධියේදී, කුලියාපිටිය අතිරේක මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින් 2026 අප්‍රේල් 30 වන දින, එනම් රංග නිශ්ශංක රාජපක්ෂ මියගිය දිනම, සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා වෙත සෘජුවම ලිපියක් යොමු කරමින් පූර්ණ අධිකරණ වෛද්‍ය මණ්ඩලයක් ඉල්ලා සිටීම හරහා ක්‍රියාත්මක කර ඇත්තේ එම බලතලයි. මෙම ක්ෂණික ක්‍රියාව මගින් පවුලේ සැකය නිල අධිකරණ වාර්තාවලට ඇතුළත් වූ අතර නීතිමය ක්‍රියාවලියේ මීළඟ අදියර කිසිදු ප්‍රමාදයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක විය.

අධිකරණ වෛද්‍ය මණ්ඩලයක් පත් කිරීම යනු සම්මත සහ මැනවින් ස්ථාපිත ක්‍රියා පටිපාටියකි. එය කිසිසේත්ම විශේෂිත වූ හෝ දේශපාලන අරමුණු සහිත පියවරක් නොවේ. විශේෂඥ වෛද්‍ය මතයක් අවශ්‍ය බව මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු විශ්වාස කරන විට, පූර්ණ පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීම සඳහා ජ්‍යෙෂ්ඨ අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගෙන් සමන්විත මණ්ඩලයක් පත් කරන ලෙස ඔහුට හෝ ඇයට විධිමත් ලෙස ඉල්ලා සිටිය හැකිය.

මෘත දේහය පරීක්ෂා කිරීම, සාම්පල ලබා ගැනීම සහ මරණයට හේතුව මෙන්ම මරණය සිදු වූ ආකාරය – එනම් එය සියදිවි හානිකර ගැනීමක් ද, අනතුරක් ද, ස්වාභාවික හේතුවක් ද නැතහොත් මනුෂ්‍ය ඝාතනයක් වැනි භයානක යමක් ද යන්න – තීරණය කිරීමට අධිකරණයට සහාය වන සවිස්තරාත්මක විද්‍යාත්මක වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කිරීම මෙම මණ්ඩලයේ වගකීමය.

වෛද්‍ය මණ්ඩලය සිය වාර්තාව ඉදිරිපත් කළ පසු, මහේස්ත්‍රාත්වරයා එය සමාලෝචනය කර නඩුව ඉදිරියට ගෙන යා යුතු ආකාරය තීරණය කරනු ඇත.

දේශපාලන ප්‍රකාශ සහ නිල වාර්තා අතර ගැටුම: බිරිඳගේ පැමිණිල්ල සම්බන්ධ පරස්පරතාව

මියගිය රංග නිශ්ශංක රාජපක්ෂගේ බිරිඳ වන නිශ්ශංක ආරච්චිලාගේ සීලවතී විසින් සිය ස්වාමිපුරුෂයාගේ මරණය සැක සහිත බවට පොලීසියට විධිමත් පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කර ඇති බව එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධාන හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී උදය ගම්මන්පිල ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟ මෙම සිදුවීම දේශපාලන විවාදයකට සහ දැඩි ව්‍යාකූලත්වයකට තුඩු දුන්නේය.

මන්ත්‍රීවරයාගේ මෙම ප්‍රකාශයෙන් ගම්‍ය වූයේ, කිසියම් අකටයුත්තක් සිදු වී ඇති බවට පවුලේ සාමාජිකයන්ගෙන් සෘජු තොරතුරු බලධාරීන් වෙත ලැබී ඇති බවය. මෙම ප්‍රකාශය හේතුවෙන්, මරණය සම්බන්ධයෙන් වහාම සහ බැරෑරුම් විමර්ශනයක් අවශ්‍ය බවට වූ මහජන මතය තවදුරටත් තීව්‍ර විය

කෙසේ වෙතත්, පොලීසිය මීට ප්‍රතිචාර දක්වමින් පැහැදිලිවම කියා සිටියේ තමන් වෙත එවැනි කිසිදු විධිමත් පැමිණිල්ලක් ලැබී නොමැති බවය. ජ්‍යෙෂ්ඨ දේශපාලනඥයෙකුගේ ප්‍රකාශය සහ පොලීසියේ නිල ස්ථාවරය අතර පැවති මෙම පරස්පර විරෝධය පාර්ලිමේන්තුව තුළ මෙන්ම ඉන් පිටත ද දැඩි කතාබහට ලක් වූ අතර, මරණය සිදු වූ මුල් පැය කිහිපය තුළ තොරතුරු සන්නිවේදනය වූ ආකාරය සහ ඒවා අර්ථකථනය කළ ආකාරය පිළිබඳව බරපතළ ප්‍රශ්න මතු විය.

කෙසේ වෙතත් අවසානයේ දී  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී අජිත් පෙරේරා විසින් සභාගත කරන ලද නිල ලේඛන මගින් මෙම ව්‍යාකූලත්වය නිරවුල් කිරීමට මහඟු සහයක් ලැබී තිබේ. පොලීසියේ විධිමත් පැමිණිල්ලක් සටහන් වී නොතිබුණ ද, මියගිය අයගේ බිරිඳගේ කනස්සල්ල සහ සැකය කුලියාපිටිය අතිරේක මහේස්ත්‍රාත්වරයා වෙත සෘජුවම සහ නිල වශයෙන් දන්වා ඇති බව එමගින් තහවුරු වේ.

එම තොරතුරු මත පදනම්ව වහාම ක්‍රියාත්මක වූ මහේස්ත්‍රාත්වරයා, අධිකරණ වෛද්‍ය මණ්ඩලයක් ඉල්ලා සිටිමින් නීතිමය ක්‍රියාවලිය කඩිනමින් ආරම්භ කර ඇත. මෙයින් පෙනී යන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන් තුළ පැවති බිය සහ සැකය බලධාරීන් විසින් නොසලකා හැර නොමැති බවයි; ඔවුන් සිදු කර ඇත්තේ එම පැමිණිල්ල පොලීසිය හරහා පමණක් යොමු කරනවා වෙනුවට නිවැරදි අධිකරණමය මාවත ඔස්සේ මෙහෙයවීමය.

දේශපාලන ප්‍රකාශවල පැවති පරස්පරතාවය, මෙම නිල ලිපි ලේඛන මගින් දැන් බොහෝ දුරට සමනය වී ඇත. මක්නිසාද යත්, මහේස්ත්‍රාත්වරයාට තොරතුරු ලැබුණු වහාම යුක්ති පසිඳලීමේ පද්ධතිය නිසි ලෙස ප්‍රතිචාර දක්වා ඇති බව එම ලේඛන මගින් ඔප්පු වන බැවිනි. දේශපාලන වාදවිවාද පවතින උණුසුම් වටපිටාවක මෙවැනි පරස්පරතා සාමාන්‍යයෙන් සිදු විය හැකි වුවත්, ලේඛනගත නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග මගින් හෙළි වන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ සැකය යටපත් කිරීමට හෝ ප්‍රමාද කිරීමට කිසිදු උත්සාහයක් ගෙන නොමැති බවත්, පද්ධතිය අපේක්ෂිත පරිදි ක්‍රියා කර ඇති බවත්ය.

වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස පාර්ලිමේන්තුවේදී පැහැදිලි කළ පරිදි, “මෙය අධිකරණ වෛද්‍ය ක්‍රියාවලියේ පවතින නිවැරදි සහ සම්මත ක්‍රියා පටිපාටියයි.” මෙය අසාමාන්‍ය තත්ත්වයක් ලෙස දැක්වීමට වඩා, අදාළ ලේඛන ද්විත්වයෙන් මනාව පැහැදිලි වන්නේ ඉහළ පෙළේ සැකකටයුතු මරණයක් වාර්තා වූ විට නීතියේ අවශ්‍යතාවය පරිදි යුක්ති පසිඳලීමේ පද්ධතිය කෙතරම් කඩිනමින්, වෘත්තීය මට්ටමින් සහ විනිවිදභාවයෙන් යුතුව ක්‍රියාත්මක වී ඇති ද යන්නය.

• ඉදිරි පියවර

පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ වාර්තාව මේ වන විටත් කුලියාපිටිය මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය වෙත යොමු කර තිබේ. මෙය සියදිවි හානිකර ගැනීමක් ද, අනතුරක් ද නැතහොත් වෙනත් යම් අපරාධමය ක්‍රියාවක් ද යන්න එම වාර්තාව මගින් තහවුරු වනු ඇත. එතෙක් විවිධ මත පළ වුවද, මෙම ලේඛන ප්‍රසිද්ධියට පත් වීම තුළින් විනිවිදභාවය පිළිබඳ විශ්වාසයක් ගොඩනැගී තිබේ.

කුමන්ත්‍රණ න්‍යායන් කරුණු වලට වඩා වේගයෙන් පැතිර යන යුගයක, වෛද්‍ය මණ්ඩලයේ කඩිනම් පත්වීම සහ ඒ පිළිබඳ ලේඛන පාර්ලිමේන්තුවේ සභාගත කිරීම ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතියේ ශක්තිය පෙන්නුම් කරන්නකි.

මුළු රටම දැන් බලා සිටින්නේ අවසන් පරීක්ෂණ වාර්තාව දෙසයි. සත්‍යය හෙළි වන තුරු පවුලේ සාමාජිකයන් යුක්තිය අපේක්ෂා කරන අතර, මෙම මරණය නිහඬව යටපත් වීමට ඉඩක් නැති බව පාර්ලිමේන්තු හෙළිදරව්වෙන් මනාව තහවුරු විය.