ලෝක වෙළඳපොළේ බලශක්ති මිල ගණන් ඉහළ යාම හමුවේ ඇති විය හැකි කම්පනයන්ට මුහුණ දීමට, 2022 වසරේ පැවති ආර්ථික අර්බුදකාරී සමයට වඩා ශක්තිමත් මට්ටමක ශ්රී ලංකාව මේ වන විට පසුවන බව ජාත්යන්තර ෆිච් රේටින්ග්ස් (Fitch Ratings) ආයතනය පවසයි.
2022 වසරේදී ශ්රී ලංකාව දැඩි දේශීය මූල්ය පීඩනයකට ලක් වූ අතර, එතැන් පටන් මෙරට ආර්ථික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ක්රමයෙන් වර්ධනය වී ඇති බව එම ආයතනය පෙන්වා දෙයි. මෙම ප්රගතිය සැලකිල්ලට ගනිමින්, 2022 අප්රේල් මාසයේදී ‘සීමිත පැහැර හැරීමක්’ (Restricted Default) ලෙස නම් කර තිබූ ශ්රී ලංකාවේ ස්වෛරී ණය ශ්රේණිගත කිරීම, 2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී ‘CCC+’ දක්වා ඉහළ නැංවීමට ෆිච් ආයතනය කටයුතු කළේය. එම ශ්රේණිගත කිරීම 2025 ඔක්තෝබර් මාසයේදී ද යළි තහවුරු කරන ලදී.
ෆිච් රේටින්ග්ස් ආයතනයේ ආසියා-පැසිෆික් ස්වෛරී ශ්රේණිගත කිරීම් පිළිබඳ ජ්යෙෂ්ඨ අධ්යක්ෂ ජෙරමි සූක් (Jeremy Zook), ‘Fitch Ratings APAC Sovereign Update 2026’ අතථ්ය සමුළුව අමතමින් ප්රකාශ කළේ, බලශක්ති මිල ඉහළ යාම ශ්රී ලංකාවේ ණය ශ්රේණිගත කිරීම්වල මෑතකාලීන දියුණුව මන්දගාමී කළ හැකි වුවද, එය 2022 වසරේ මෙන් බරපතල පහත වැටීමකට හේතු නොවන බවය.
“ශ්රී ලංකාව බලශක්ති මිල කම්පනයන්ට බෙහෙවින් ගොදුරු විය හැකි රටක්. කෙසේ වෙතත්, අපි මෙය දකින්නේ පසුගිය වසර කිහිපය තුළ ණය දර්ශකවල ඇති වූ යහපත් වර්ධනයන් තරමක් අඩාල කරන්නක් ලෙස මිස, ශ්රේණිගත කිරීම් කෙරෙහි දැඩි අහිතකර බලපෑමක් ඇති කරන්නක් ලෙස නොවෙයි,” යනුවෙන් ජෙරමි සූක් එහිදී සඳහන් කළේය.
කෙසේ වෙතත්, වත්මන් බලශක්ති මිල ඉහළ යාම කොපමණ කාලයක් පවතින්නේද යන්න මත මෙහි බලපෑම තීරණය වන බව ඔහු අවධාරණය කළේය. රජය විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලබන සාර්ව ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ සහ ස්ථාවරත්වය කෙරෙහි දක්වන අවධානය හේතුවෙන් රටේ තත්ත්වය ශක්තිමත් වී ඇති බව ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය. දැඩි පරිශ්රමයකින් ලබාගත් එම ජයග්රහණ සහ සාර්ව ආර්ථික ගැලපුම් හේතුවෙන්, මෙවැනි බලශක්ති කම්පනයක් කළමනාකරණය කර ගැනීමට 2022 වසරට වඩා හොඳ සූදානමක් ශ්රී ලංකාව සතු බව ඔහුගේ අදහසය.
පසුගිය වසරේ ශ්රී ලංකාව ජංගම ගිණුමේ අතිරික්තයක් වාර්තා කළ අතර, එය ආර්ථික අර්බුද සමයේ පැවති දැඩි හිඟයට සාපේක්ෂව කැපී පෙනෙන හැරවුම් ලක්ෂයකි. එසේ වුවද, ඉහළ යන තෙල් මිල හේතුවෙන් බාහිර මූල්ය සමතුලිතතාවයට යළිත් පීඩනයක් එල්ල විය හැකි බව අපේක්ෂා කෙරේ. විශේෂයෙන් වෙළඳාම, විදේශ ප්රේෂණ සහ සංචාරක ක්ෂේත්රය කෙරෙහි මෙහි බලපෑම දැනෙනු ඇත. තෙල් මිල ඉහළ යාම වෙළඳ හිඟය පුළුල් කළ හැකි අතර, ගල්ෆ් කලාපයේ රටවල ඇති විය හැකි ආර්ථික බාධා ශ්රී ලාංකික සේවකයන්ගෙන් ලැබෙන ප්රේෂණවලට ද බලපෑම් කළ හැකිය. එමෙන්ම විදේශ විනිමය ලබා දෙන ප්රධාන මූලාශ්රයක් වන සංචාරක කර්මාන්තයට ද මෙයින් අභියෝග එල්ල විය හැකිය.
එවැනි අවදානම් පැවතියද, දැනට පවතින ජංගම ගිණුමේ යහපත් තත්ත්වය බාහිර කම්පනවලට එරෙහිව යම් ආවරණයක් සපයන බව ජෙරමි සූක් පෙන්වා දුන්නේය. රාජ්ය මූල්ය අංශය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ඔහු කියා සිටියේ, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහන යටතේ රජයට ප්රතිචාර දැක්වීමේ හැකියාව සීමා වී ඇති බවයි. බලශක්ති මිල ඉහළ යාම දීර්ඝ කාලයක් පැවතුනහොත්, මූල්ය අරමුදල සමඟ කෙරෙන සාකච්ඡාවලදී යම් නම්යශීලී භාවයක් අපේක්ෂා කළ හැකි බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
සමස්තයක් ලෙස, අවිනිශ්චිතතාවයන් පැවතියද, ශ්රී ලංකාව ගොඩනගාගෙන ඇති ශක්තිමත් ආර්ථික පදනම ගෝලීය බලශක්ති මිල උච්චාවචනයන් හමුවේ ආරක්ෂාවක් වනු ඇති බව ෆිච් ආයතනයේ තක්සේරුවයි.
