අපේ රටේ පරිසර විනාශයට ප්රධාන දායකත්වය සැපයූ දේශපාලන අධිකාරිය වෙනුවට පරිසරයට ජීවය දෙන පංගුකරුවෙක් ලෙස දේශපාලන අධිකාරිය පෙනී සිටින බවත් නිලධාරීන් ලෙස ඔබ ඔබගේ වගකීම ඉටු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටින බවත් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක පැවසුවේය.
“අපි යළි අපේ මාතෘ භූමියට ජීවය කැටුව එනවා නම් දේශපාලන අධිකාරිය ජීවය මරා දමන පංගුකරුවෙක් වෙනුවට ජීවය ලබා දෙන පංගුකරුවෙක් බවට පත් විය යුතුයි. දේශපාලන අධිකාරියේ ප්රධානියා හැටියට මා ඔබට ඒ සහතිකය ලබා දෙන්නම්. ඔබ වැඩේ කරන්න.” ජනාධිපතිවරයා කීවේය.
” දැන් පොදු ජනයාගෙන් ලැබෙන විවේචනය තමයි දේශපාලන අධිකාරිය යහපත්කරණයට ලක් වෙලා තිබුණාට පැරණි නිලධාරී යාන්ත්රණයේ යම් කොටස් පැරණි පුරුද්දෙන් ගැලවෙන්න අසමත් වී තිබෙනවා. මේ පරිවර්තනය ඇති කරන්න දේශපාලන අධිකාරිය ලෙස අප අපේ පූර්ණ සහයෝගය ලබා දෙන්නම්. ඒ වගේම මා හිතනවා මේ නිලධාරී යාන්ත්රණය පරණ පුරුදු අත්හැර අලුත් වෙන්න කාලය ඇවිත් තියනවා. මා නැවත නැවත අවධාරණය කරන්නේ වෙනස් වෙන්න. වෙනස් වෙන්න සූදානම් නැතිනම් සහතික වශයෙන් වෙනස් කරනවා. ” ජනාධිපතිවරයා අවධාරණාත්මකව කීවේය.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා මෙම අදහස් පළ කළේ, කෑගල්ල නිදහස් මාවතේ අද (05) පැවැති ජගත් පරිසර දින සැමරුම් උලෙළට එක් වෙමිනි.
එම උළෙල අමතමින් ජනාධිපතිවරයා මෙසේ ද පැවසුවේය.
අද ඉතාමත් වැදගත් දිනයක්. මම රැස්වීම් විශාල ප්රමාණයක් ආමන්ත්රණය කර තිබෙනවා. විවිධ අදහස්, විවිධ අවස්ථාවල ප්රකාශයට පත් කර තිබෙනවා. එහෙත් අද මට පැවරී තිබෙන්නේ හුදු කතාවක් නොවෙයි. මට පැවරී තිබෙන්නේ අපේ මාතෘ භූමියත්, අපේ පරිසර පද්ධතියත් පිළිබඳ බැඳීමක් සහ වගකීමක්. ඒ වගේම මෙම උත්සවයත් හුදු උත්සවයක් නොවෙයි. පරිසර පද්ධතිය පිළිබඳ අපේ බැදීම, හැඟීම සහ වගකීම ප්රකාශයට පත් කිරීමක් කියා මම විශ්වාස කරනවා. විදේශිකයන් අපිට හමු වුණොත් එම සියලුදෙනා කියන්නේ ඔබේ රට ලස්සන රටක් කියලා. අපේ රටේ පරිසර පද්ධතිය පිළිබඳ ඉතා අගනා ඉතිහාසයක් අපට හිමි වී තිබෙනවා. මේ පරිසර පද්ධතිය වර්තමානයේ අපේ රට ලස්සන කර තිබෙනවා.
එහෙත්, අපට පෙනෙන මේ අලංකාරත්වය පිටුපස ඉතාමත් ගැඹුරු ඛේදවාචකයක් තිබෙනවා. අපට මේ පෙනෙන සුන්දරත්වයද සැබවින්ම පරිසර පද්ධතිය තුළ තිබෙනවාද?. ඊට වඩා ගැඹුරු ඛේදවාචකයට අපි මුහුණ දී තිබෙනවා. අපි කුඩා කාලයේදී අපේ රාජ්යය හඳුනා ගත්තේ නාය යාම්වලින් තොර රාජ්යයක් ලෙසයි. එහෙත් අපේ ජීවිත කාලය තුළම අපි නාය යාමේ ඛේදවාචකය අත් විඳිනවා. අපි කුඩා කාලයේදී අපේ රට හඳුනා ගත්තේ ගංවතුර සහ විශාල නියඟවලින් තොර රාජ්යයක් ලෙසයි. එම හිමිකම සමඟ ඉපදුණු අපි අපේ ජීවිත කාලය තුළම මහා ගංවතුරවල සහ මහා නියඟවල විනාශය අත් විදිනවා. ඒ වගේම අලි මිනිස් ගැටුම විශාල ඛේදවාචකයක් වී තිබෙනවා.
ඉතාමත් හොද ජෛව පද්ධතියක් තිබූ අපේ රටේ පරිසර පද්ධතිය සහ එහි වෙසෙන ජීවින් අතර විශාල ගැටුමක් නිර්මාණය කර තිබෙනවා. ඒ නිසා වර්තමානයේ ජිවත්වන අපිට අත්හැරිය නොහැකි වගකීමක් සහ යුතුකමක් තිබෙනවා. අපි මේ රාජ්ය තුළ පරිසර පද්ධතිය යළි ප්රතිෂ්ඨාපනය කළ යුතුයි. මේ ඛේදවාචකය මේ ආකාරයටම ඉදිරියට ගිය හොත් අපේ අනාගත පරපුර වෙත අපි හිමිකර දෙන්නේ මහත් ඛේදවාචකයක්.
ඒ නිසා වර්තමානයේ ජීවත් වන පුරවැසියන් ලෙස අප හමුවේ තිබෙන් අත්හළ නොහැකි වගකීම වන්නේ මේ පරිසර පද්ධතිය නිසි පරිදි යළි ප්රතිෂ්ඨාපනය කර අනාගත පරපුරට ආරක්ෂා කර දීමයි. මෙම පරිසරය පිටුපස ශක්තිමත් අණපනත් විශාල ප්රමාණයක් තිබෙනවා. අපේ රටේ බලවත්ම, අණපනත් තිබෙන්නේ පරිසර ක්ෂේත්රයට . ඒ වගේම එම අණපනත් ක්රියාත්මක කිරීම සහ එමගින් පරිසරයට ආරක්ෂාව ලබා දීම වෙනුවෙන් ඉතා විධිමත් රාජ්ය යාන්ත්රණයක් තිබෙනවා.
පළමුව මෙම විනාශයන් පසුපස දේශපාලන අධිකාරිය තිබුණා. අපේ රටේ ප්රාදේශීය වැලි තොටුපළවලින් විශාල ප්රමාණයක් අයත් වන්නේ දේශපාලනඥයන්ට, එහෙම නැත්නම් දේශපාලනඥයාගේ සමීපතමයෙකුට. මේ තත්ත්වය මට වඩා හොඳින් ඔබ දන්නවා. අපේ වන විනාශය පිටුපසත් දේශපාලනඥයන් සිටිනවා. මේ වනය විනාශ කිරීමට දේශපාලන අධිකාරියේ ආරක්ෂාව සහ රැකවරණය තිබුණා.
ආණ්ඩුකාරතුමිය දන්නවා. නීති විරොධී පතල් පසුපස ඉන්නේ කවුද?. දේශපාලන අධිකාරිය. දේශපාලන අධිකාරිය මේ පරිසර පද්ධතියට ඇති වෙලා තිබෙන විනාශය වෙනුවෙන් සැලකියයුතු අනුග්රහයක් දක්වලා තියනව. ඒ වගේම සමහර නිලධාරීන් ඊට කැමත්තෙන් යටත් වෙලා තියනවා. අමාත්යවරයාට වඩාත් සමීප වෙන්න. තමන්ගේ තියන තනතුරු ආරක්ෂා රකගන්න. නැතිනම් කළුගලේ ඔළුව ගහගන්නෙ ඇයි කියලා යටත් වෙන්න. මේ ආකාරයෙන් රාජ්ය නිලධාරී යාන්ත්රණය විටෙක කැමැත්තෙන් යටත් වෙලා තිබෙනවා. විටෙක හැප්පිලත් තියනවා. ඒ නිසා පළමු කොටම අපි යළි අපේ මාතෘ භූමියට ජීවය කැටුව එනවා නම් දේශපාලන අධිකාරිය ජීවය මරා දමන පංගුකරුවෙක් වෙනුවට ජීවය ලබා දෙන පංගුකරුවෙක් බවට පත් විය යුතුයි. දේශපාලන අධිකාරියේ ප්රධානියා හැටියට මා ඔබට ඒ සහතිකය ලබා දෙන්නම්. ඔබ වැඩේ කරන්න.
දැන් පොදු ජනයාගෙන් ලැබෙන විවේචනය තමයි දේශපාලන අධිකාරිය යහපත්කරණයට ලක් වෙලා තිබුණාට පැරණි නිලධාරී යාන්ත්රණයේ යම් කොටස් පැරණි පුරුද්දෙන් ගැලවෙන්න අසමත් වී තිබෙනවා. ඒ නිසා තමයි අපට ආර්.එම්.වී එකෙන් මුදල් සමග නිලධාරීන් හම්බවෙනවා. අපෙට ඉමිග්රේෂන් එකෙන් පාතාල නායකයින්ට පාස්පෝට් හදපු අය හම්බවෙනවා. අපට කස්ටම් එකෙන් නිති විරෝධීව බඩු පන්නන් උදව් කළ අය හම්බවෙනවා. අපට පරිසර අමාත්යාංශයෙන් නිසි අනුකූලතාවයෙන් තොරව බලපත්ර දීපුවා හම්බවෙනවා. විශේෂයෙන්ම අපේ පතල් හා කැනීම් අංශයෙන්. මේක තමයි සත්යය. මා කියන්නෙ නෑ සියලු දෙනාම හොරුන් කියලා. ඒ නිසා මේ පරිවර්තනය ඇති කරන්න දේශපාලන අධිකාරිය ලෙස අප අපේ පූර්ණ සහයෝගය ලබා දෙන්නම්. ඒ වගේම මා හිතනවා මේ නිලධාරී යාන්ත්රණය පරණ පුරුදු අත්හැර අලුත් වෙන්න කාලය ඇවිත් තියනවා. මා නැවත නැවත අවධාරණය කරන්නේ වෙනස් වෙන්න. වෙනස් වෙන්න සූදානම් නැතිනම් සහතික වශයෙන් වෙනස් කරනවා.
මොකද මේ පරිසර පද්ධතිය පිළිබඳව අපට තියන බැඳීම සහ අපට තියන ආරක්ෂණය මොනතරම් වගකීමක් ද? මා අනුරාධපුරේ සිටින කාලේ අනුරාධපුර කියන්නේ බඹයක් කැපුවත් වතුර තිබුණු නගරයක්. එහෙත් දැන් බඹ දහයක් කැපුවත් අනුරාධපුරේ වතුර හොයා ගන්න නැහැ. අප හිතුවේ නැහැ අපේ ජීවිත කාලයේදී අනුරාධපුරේ වතුර විකුණන කඩ පැමිණේවි කියලා. ඉස්සර කඩුගන්නාව නගිද්දී අපට ඇහෙන්නේ රැහැයින්ගේ සද්දෙයි, වතුර සද්දෙයි. අපේ කන් අගුල් වැටුණා. දැන් එහෙම වෙන්නෙ නෑ පරිසරය වියළිලා. අපේ ජීවිත කාලය තුළදීම මේ ඛේදවාචකය අත්දකින පරම්පරාවක් බවට පත් වෙලා.
මධ්යම කඳුකරයේ තිබෙන ජලාශ විශාල ප්රමාණයක් රොන්මඩවලින් පිරී තිබෙනවා. පාරිසරික ව්යාපෘති ඉදි කිරීමේදී අපි පරිසරය පිළිබඳව කල්පනා කළාද කියා නැවත සිතා බලන්න ඕනේ. අපේ ඉතිහාසයේ මුතුන්මිත්තෝ කවදාවත් මධ්ය කඳුකරේ ජලාශ ගොඩනැඟුවේ නැහැ. හැමදෙනාම සිදු කළේ මධ්ය කඳුකරය ආරක්ෂා කරලා එයින් ලැබෙන වතුර තැන්නෙදි හරස් කරලා ජලාශ හැදීමයි. මිණිපෙ ඇළ හැදුණේ එහෙමයි. එකල මධ්යම කඳුකරයේ තමයි අලි ගහනය වැඩියෙන් තිබුණේ.
අපේ පරිසර පද්ධතිය තුළ කොක්කු රෑන්, සමනල රෑන් අද දකින්න නැහැ. මිනිසා සිදු කළ ව්යසනයේ ප්රතිඵල අපට පෙනෙන්නට තිබෙනවා. සමනලුන් පෙනෙන්න නැති දේශයක අද කුඩා ළමුන් හැදෙන්නේ. එම නිසා සමනලුන් නැවත පැමිණෙන පරිසර පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීම අපගේ වගකීමයි. ඕනෑම ක්ෂේත්රයක් පිළිබඳව වෙනස් සංකල්ප තිබෙන්න පුළුවන්. ආර්ථික ක්ෂේත්රයට අධ්යාපන ක්ෂේත්රයට වෙන වෙන සංකල්ප තිබිය හැකියි. එහෙත් පරිසරය සම්බන්ධව තිබෙන්න පුළුවන් එකම එක සංකල්පයක් පමණයි. පරිසරය සුරක්ෂිත කර මීළඟ පරම්පරාවට භාර දීම වැඩිහිටි අපගේ වගකීමයි. මෙය ක්රියාත්මක කිරීමට පුරවැසියා අප සමග සිටිනවා. ඒ නිසා අපේ පරිසර පද්ධතිය නැවත ප්රතිෂ්ඨාපනය කිරීමට අවස්ථාවක් තිබෙනවා.
පරිසරය පිළිබඳ ප්රශ්නයේදී සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් සැම කෙනාටම එක තැනකට පැමිණිය හැකියි. ජාතික ප්රශ්නය කවරක් වුණත් පරිසර ප්රශ්නයේදී එකට සිටිය හැකියි. පරිසරය පිළිබඳ ක්ෂේත්රය තුළින් ජාතික ඒකාග්රතාව ඇති කළ හැකියි. පොදු ජාතික විඤ්ඤාණයකින් යුතුව ජාතික පරිසරය ගොඩනැගීමට අපට අවස්ථාව ලැබී තිබෙනවා. ඒ නිසා තමයි අප කියන්නේ දලුලන්න ඉඩ දෙන්න කියා.
අපි මේ පසට යළි ජීවය ගෙනැවිත් දිය යුතුව තිබෙනවා. වියළුණු පසක්, ජල පද්ධතිය පතුලටම හිඳුණ පසක්, අපි හැල්මේ දුවලා, කොන්ක්රීට් ප්ලාස්ටික් වේගය මත විනාශයට පත් කරන රාජ්යයක් යළි ප්රතිෂ්ඨාපනය කිරීම සඳහා අප හැම දෙනාටම වගකීමක් ඇති බව මා විශ්වාස කරනවා.
එහිදී අපි ලෝක ජාතීන්ට පවසන්නේ මෙයයි. අප ප්රමාණයෙන් කුඩා දූපතක් විය හැකියි. එහෙත් අද අපට හෘද සාක්ෂියේ දැවැන්තයකු ලෙස නැඟී සිටිය හැකියි. අපේ රට අප එකට එක් ව යළි ඉතාමත් හොඳ පරිසර පද්ධතියකට හිමිකම් කියන රාජ්යයක් බවට පත් කළ හැකියි. එදාට ලෝකය ශ්රී ලංකාව දෙස බලා මෙසේ පවසනු ඇති.
මෙන්න පස ආත්මයක් බවට පත් කර ගත් ජාතියක්. මෙන්න මිහිතලය සමඟ ප්රතිවිරෝධී නොවෙයි මිහිතලය සමඟ සාමය ඇති කර ගත් ජාතියක්. අද අපි ඉන්නේ මිහිතලය සමඟ ගැටුමක. මිහිතලය සමඟ සාමය ඇති කර ගත යුතු ජාතියක් ගොඩනැඟීම අපගේ සිහිනය බවට පත් කර ගනිමු. ඒ වෙනුවෙන් අප සැම එක් වෙමු. ජනපතිවරයා කීවේය.
මෙවර ජගත් පරිසර දින තේමාව “ ප්ලාස්ටික් භාවිතය දුරලමු” වන අතර, එම මූලික තේමාව පෙරදැරිව දේශීයව “දලුලන්න – ඉඩදෙන්න” යන තේමාව යටතේ වැඩසටහන් රැසක් ක්රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.
පාරිසරික පුනර්ජීවනය ඇති කිරීමට අවශ්ය අවකාශය ලබා ගැනීම අරමුණු කර ගෙන මෙම වැඩසටහන් ක්රියාත්මක කෙරෙන අතර ජගත් පරිසර දිනය චාරිත්රයක් ලෙස සැමරීමට නොව පරිසරය ආරක්ෂා කිරීමට අවශ්ය කරන ක්රියාමාර්ග දියත් කිරීමට රජය විසින් අපේක්ෂා කෙරේ.
බන්දුලපෙතියාගේ වාසස්ථාන ප්රදේශය අභය භූමියක් බවට ප්රකාශයට පත් කිරීම, රක්ෂිත ප්රකාශයට පත් කිරීම පිළිබඳ නව ගැසට් පත්ර 04ක් සහ නිල්ගල රක්ෂිතය පිළිබඳ ගැසට් පත්රයක් පිළිගැන්වීම, පාසල් 03ක් පරිසර හිතකාමී ආදර්ශ පාසල් බවට පත් කිරීම, හරිත දුම්රිය ස්ථාන ඇගයීම ආදියද මෙහිදී සිදු විය.
පරිසර අමාත්යාංශය සහ එයට අනුබද්ධ ආයතන මෙන්ම සියලුම රාජ්ය ආයතන , “ක්ලීන් ශ්රී ලංකා” ලේකම් කාර්යාලය සහ පාරිසරික සංවිධාන සමඟ එක් ව මෙවර පරිසර දිනය සමරයි.
පරිසර අමාත්ය වෛද්ය දම්මික පටබැඳි මහතා, සබරගමුව පළාත් ආණ්ඩුකාර චම්පා ජානකී රාජරත්න මහත්මිය සහ ආදිවාසී නායක ඌරුවරිගේ වන්නියලැත්තන් ඇතුළු පිරිසක් මෙම අවස්ථාවට එක්ව සිටියහ.
