ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත අධිකරණ පද්ධතියේම විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම ගැන්වීමේ වයස වසර දෙකකින් දීර්ඝ කිරීම සඳහා ඉදිරිපත් වූ යෝජනාවට අමාත්ය මණ්ඩලයේ (කැබිනට්) අනුමැතිය හිමිව තිබේ. 2026 ජූලි 27 වැනිදා පැවැති කැබිනට් මණ්ඩල රැස්වීමේදී මෙම තීරණය ගෙන ඇත.
මෙම නව යෝජනාවට අනුව ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය ඇතුළු ඉහළ අධිකරණවල මෙන්ම මහාධිකරණ, දිස්ත්රික් සහ මහේස්ත්රාත් ඇතුළු පහළ අධිකරණවල ද විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ වනු ඇත.
යෝජිත වයස් සීමාවන් සංශෝධනය වන්නේ මෙසේය:
-
ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන්: දැනට පවතින වයස් සීමාව වන අවුරුදු 65 සිට අවුරුදු 67 දක්වා.
-
අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්: දැනට පවතින වයස් සීමාව වන අවුරුදු 63 සිට අවුරුදු 65 දක්වා.
-
අනෙකුත් විනිසුරුවරුන් (මහාධිකරණ, දිස්ත්රික් සහ මහේස්ත්රාත්): දැනට පවතින වයස් සීමාවන්ගෙන් (සාමාන්යයෙන් මහාධිකරණ 61 සහ අනෙකුත් 60) තවත් වසර දෙකක් ඉදිරියට දීර්ඝ කෙරේ.
ඉහළ අධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ වයස් සීමාවන් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව මගින් නියම කර ඇති බැවින්, මෙම වෙනස සිදු කිරීම සඳහා ව්යවස්ථා සංශෝධනයක් අත්යවශ්ය වේ. පහළ අධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ වයස් සීමාවන් දීර්ඝ කිරීම සඳහා අධිකරණ සංවිධාන පනත (Judicature Act) හෝ ඊට අදාළ සෙසු පනත් සංශෝධනය කිරීමට නියමිතය.
අදාළ නීති කෙටුම්පත් සකස් කිරීම සඳහා නීති කෙටුම්පත් සම්පාදක වෙත යොමු කිරීමටත්, ඉන් අනතුරුව නීතිමය පැහැදිලි කිරීම් සහ අනුමැතිය සඳහා නීතිපතිවරයා වෙත යොමු කිරීමටත් කැබිනට් මණ්ඩලය අනුමැතිය ලබා දී ඇත. ඉන් පසුව මෙම කෙටුම්පත් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කෙරෙන අතර, ඉහළ අධිකරණ විනිසුරුවන් වෙනුවෙන් සිදු කෙරෙන ව්යවස්ථා සංශෝධනය සඳහා පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක (2/3) බහුතර බලයක් අවශ්ය වේ.
රජයේ හේතු දැක්වීම
රජයේ ආරංචි මාර්ග සඳහන් කරන පරිදි, මෙම තීරණයට ප්රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ මෙරට අධිකරණ පද්ධතිය තුළ වසර ගණනාවක් තිස්සේ ගොඩගැසී ඇති ලක්ෂ දහයකට (මිලියනයකට) අධික අතිවිශාල නඩු ප්රමාණයයි.
අත්දැකීම් බහුල විනිසුරුවරුන් තවදුරටත් සේවයේ රඳවා තබා ගැනීම මගින් මෙම නඩු කඩිනමින් විභාග කර අවසන් කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ අත්දැකීම්වලින් උපරිම ඵල නෙළා ගැනීමට හැකි වනු ඇතැයි රජය අපේක්ෂා කරයි. මුලින් ඉහළ අධිකරණ විනිසුරුවන් සඳහා පමණක් මෙම යෝජනාව සාකච්ඡා වුවද, පසුව එය සමස්ත අධිකරණ පද්ධතියම ආවරණය වන පරිදි පුළුල් කර තිබේ.
විරෝධතා සහ ආන්දෝලනාත්මක තත්ත්වය
කෙසේ වෙතත්, මෙම තීරණය නීති ක්ෂේත්රය තුළ දැඩි ආන්දෝලනයකට මෙන්ම විවේචනයට ලක්ව ඇත. ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය (BASL) සහ පහළ අධිකරණ විනිසුරුවන් නියෝජනය කරන විනිසුරු සේවා සංගමය ඇතුළු පාර්ශ්ව රැසක් මෙයට ප්රබල ලෙස විරෝධය පළ කර තිබේ.
විවේචකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙමගින් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට බලපෑම් එල්ල විය හැකි බව. එමෙන්ම තරුණ විනිසුරුවරුන්ගේ උසස්වීම් ප්රාර්ථනා ප්රායෝගිකව ප්රමාද වීම සහ මෙය නරක පූර්වාදර්ශයක් සැකසීමක් විය හැකි බවට ද ඔවුහු තර්ක කරති. පුළුල් පාර්ශ්වීය උපදේශනයකින් තොරව මෙම තීරණය හදිසියේ ගැනීම පිළිබඳව ද ඔවුහු කනස්සල්ල පළ කර සිටිති.
මෙය දැනට මූලික කැබිනට් අනුමැතිය පමණක් ලැබී ඇති, තවදුරටත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින නීතිමය ක්රියාවලියක් වන අතර, මෙහි අවසන් ප්රතිඵලය තීරණය වන්නේ ඉදිරි කෙටුම්පත් සැකසීම සහ පාර්ලිමේන්තු විවාදවලින් පසුව ලැබෙන අනුමැතිය මතය.
